Biskup tarnowski wydał wytyczne, dotyczące zachowania się duchownych wobec dzieci

Ochrona małoletnich w działaniach duszpasterskich diecezji tarnowskiej” – taki tytuł nosi dokument wydany przez miejscowego biskupa i dotyczy on norm oraz zasad postępowania pracowników kościelnych instytucji wobec osób niepełnoletnich. Samo opracowanie jest bardzo obszerne; liczy 27 stron plus załączniki. W całości zostało opublikowane na stronie internetowej diecezjalnej rozgłośni radiowej – RDN Małopolska.

Najważniejszym postanowieniem nowo wprowadzonych zasad postępowania, jest zakaz stosowania jakiejkolwiek przemocy (w tym fizycznej, psychicznej, emocjonalnej, seksualnej) w stosunku do dzieci i młodzieży. Małoletni mają być traktowani w sposób podmiotowy, zakazane jest faworyzowanie poszczególnych osób, a sprawujący opiekę mają być szczególnie wyczuleni na przypadki znęcania się lub dokuczania.

W piśmie znalazły się również bardzo szczegółowe wytyczne, opisujące zwłaszcza zakazane zachowania osób dorosłych. Zabronione zostało nieuzasadnione przebywanie w jednym pomieszczeniu z małoletnim przez długi czas, spożywanie alkoholu, papierosów czy narkotyków w ich obecności, jak również częstowanie tego typu używkami, czy też podróżowanie „sam na sam” z małoletnim. Wyjątkiem są tylko sytuacje bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.

Duży nacisk został położony na poszanowanie cielesności i fizyczności małoletnich. Nie można, więc dotykać ich w sposób intymny, ani nawet okazywać tzw. niechcianej czułości pod postacią przytulania lub całowania. W razie konieczności indywidualnej rozmowy z podopiecznym, o tym fakcie trzeba powiadomić rodziców lub opiekunów prawnych, a rozmowa nie może odbywać się w prywatnym pomieszczenia zajmowanym przez osobę dorosłą (np. jego pokój w ośrodku wczasowym). Oczywiście nie ma mowy o nocowaniu w jednym pokoju osoby dorosłej z niepełnoletnią.

Natomiast duchowni powinni ograniczyć do minimum przypadki spowiadania małoletnich poza konfesjonałem. Dokument kategorycznie zabrania udzielania tego sakramentu w szkole, na plebani, w prywatnym mieszkaniu księdza, bądź w pomieszczeniach domu parafialnego. Zakazane jest również organizowanie prywatnych wycieczek duchownych z małoletnimi. Należy unikać zbyt częstych kontaktów teleinformatycznych z małoletnimi, obdarowywania ich prezentami, czy też wykorzystywania znajomości z rodziną celem dotarcia do małoletniego.

Biskup w piśmie wymienił również kary, zarówno świeckie jak i kościelne, które mogą spotkać osobę łamiącą poszczególne postanowienia. Przypomniał, także o obowiązku zgłoszenia organom ścigania następujących czynów: zgwałcenie osoby poniżej lat 15, wykorzystanie seksualne osoby upośledzonej umysłowo, obcowanie seksualne z osobą małoletnią poniżej 15 lat, udostępnianie treści pornograficznych małoletniemu poniżej 15 lat oraz nawiązywanie za pomocą sieci teleinformatycznych kontaktu z małoletnim poniżej lat 15 w celu wykorzystania seksualnego.

W przypadku osoby duchownej, podejrzanej o przestępstwo wobec małoletniego, należy sprawę w formie pisemnej zgłosić Delegatowi Biskupa Diecezjalnego (w diecezji tarnowskiej funkcję tę pełni ksiądz Robert Kantor), który podejmuje wstępne dochodzenie kanoniczne. Jeśli zarzuty się potwierdzą, Biskup kieruje sprawę do Kongregacji Nauki Wiary. W tym czasie duchowny zostaje zawieszony w sprawowaniu funkcji wynikających z sakramentu święceń. Równocześnie dokument zostawia furtkę, nawet dla osób winnych złamania regulacji, jeśli dokonają stosownych kroków zmierzających do naprawienia wyrządzonego zła.

Nie odwracamy się od sprawców, lecz staramy się okazać im wszelką pomoc, o ile tylko, uznając własny grzech, z odpowiedzialnością podejmą się wysiłku nawrócenia. Pomoc tę traktujemy jako braterski gest wobec samych winowajców, a jednocześnie jako część działalności profilaktycznej mającej na celu uchronienie innych przed podobnymi zdarzenia, do jakich mogłoby dojść w przyszłości – głosi dokument.

Decyzją biskupa Andrzeja Jeża z dokumentem muszą zapoznać się wszystkie osoby duchowne na terenie diecezji oraz podpisać stosowne oświadczenie o respektowaniu wynikających z niego zasad. Ten obowiązek dotyczy również osób świeckich, które pracują z dziećmi i młodzieżą w kościelnych instytucjach.

Adrian Teliszewski