Renowacja tarnowskiego kirkutu została zakończona

W najbliższy czwartek, 26 czerwca tarnowski kirkut zostanie otwarty po trwającej ponad dwa lata renowacji. Dzięki projektowi, prowadzonemu przez Komitet Opieki nad Zabytkami Żydowskimi w Tarnowie udało się wyremontować ponad 120 macew, ogrodzenie cmentarza i dom pogrzebowy. Na cmentarzu zainstalowane zostały stylowe latarnie i tabliczki informacyjne, gruntowny remont przeszły też alejki.

Efekty prac tarnowianie będą mogli oglądać od czwartku. Otwarcie cmentarza zostanie poprzedzone ceremonią resakralizacji, czyli przywróceniu kirkutowi funkcji religijnych, utraconych na skutek dewastacji i profanacji, do których wielokrotnie dochodziło w jego historii. W uroczystości wezmą między innymi udział potomkowie tarnowian żydowskiej narodowości, pochowanych na cmentarzu. Spodziewanych jest kilkadziesiąt osób z całego świata.

Renowacja kirkutu, prowadzona przez Komitet Opieki nad Zabytkami Żydowskimi w Tarnowie zajęła ponad dwa lata. Rozpoczęła się od remontu ogrodzenia. Usunięto stary, zrujnowany mur z cegieł przy Słonecznej, a ogrodzenie od strony wschodniej zostało odtworzone. Dzięki znajdującej się w nim furtce i pochylni dla wózków na cmentarz można wejść także od strony północnej. Alejki wysypane drobnym żwirem mają nowiutkie krawężniki, są równe, wygodne i dobrze się prezentują, tak samo jak stylowe latarnie, częściowo zasilane panelami solarnymi. Zniszczony i zawilgocony dom pogrzebowy – tehara – przeszedł remont generalny, a pomnik Dawida Beckera – konserwację. Maja wytrzymać w dobrym stanie co najmniej kilkadziesiąt lat.

Wyremontowanych zostało również 120 macew, 100 w tak zwanej „kwaterze Szancerów”, w której pochowani są między innymi właściciele tarnowskiego młyna i 20 w innych miejscach cmentarza. Koszt projektu to prawie 3 miliony złotych. Dotacja z Unii Europejskiej łącznie z wkładem województwa wyniosła 2,2 miliona, 800 tysięcy zebrał komitet z czego połowę zgromadzili jego przyjaciele i sympatycy, tarnowianie z całego świata, dołożył się też Minister Kultury i Miasto Tarnów. – Chcę podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do zebrania tej sumy. Nie poradzilibyśmy sobie bez nich – podkreśla Adam Bartosz, prezes Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej, który koordynował projekt i dodaje, że po renowacji cmentarza coraz więcej rodzin znajduje swoich zmarłych dzięki bazie, dostępnej w internecie. – Ktoś nawet napisał nam, że remont tego cmentarza zjednoczył Żydów tarnowskich na świecie.

Po oficjalnym otwarciu na cmentarzu żydowskim będą realizowane projekty edukacyjne dla dzieci i dla dorosłych. W budynku pogrzebowym będzie można oglądać wystawę dostępną dla niepełnosprawnych i niewidomych, będą mogli palcami „zobaczyć” macewę i zdobiące ją wzory. Prowadzące przez kirkut odnowione alejki zostaną oznakowane i nazwane dla upamiętnienia pochowanych tu zmarłych i dla orientacji zwiedzających, bo cmentarz jest rozległy. Odwiedzający będą mogli skorzystać z przewodnika multimedialnego i odpocząć w cieniu wiekowych drzew.

Ceremonia resakralizacji cmentarza żydowskiego, zaplanowana na czwartek, 26 maja, na godzinę 13, rozpocznie tegoroczne, już 24 Dni Pamięci Żydów Galicyjskich Galicjaner Sztetl.

Inf. Wydział Komunikacji Społecznej UMT