“Obrazy z życia tarnowskich Żydów”

Historia Tarnowa to opowieść o pokojowym współistnieniu Polaków i Żydów. Choć w wielu sprawach się nie zgadzaliśmy, potrafiliśmy w dawnych czasach odstawić na bok własną dumę i wspólnie działać na korzyść naszego miasta. To, że w dzisiejszych czasach z obopólną współpracą bywa różnie, wcale nie znaczy, że mamy prawo zapomnieć, jak nasi przodkowie potrafili wypracować konsensus w sprawach ważnych dla Tarnowa. O tej ciekawostce i nie tylko mogli dowiedzieć się uczestnicy wydarzenia „Obrazy z życia tarnowskich Żydów”.

Wyżej wymienione zdarzenie odbyło się wczoraj o godz.: 17:00, pod adresem ul. Krakowska 4 w Tarnowie. Pierwsze skrzypce na tym spotkaniu grał dr hab. Leszek Hońdo, którego prezentacja zaciekawiła każdego bez wyjątku. Zanim przejdę do wykładu, warto powiedzieć nieco więcej o samym prowadzącym.

Dr hab. Leszek Hońdo jest kierownikiem Zakładu Kultury Żydów w Instytucie Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz przewodniczącym Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej przy Towarzystwie Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Od roku 1996 jest sekretarzem Komisji Historii i Kultury Żydów Polskiej Akademii Umiejętności. Autor licznych publikacji naukowych oraz członek rad redakcyjnych czasopism naukowych, w tym „Scripta Judaica Cracoviensia”. Przedmiotem jego prac badawczych jest kultura Żydów polskich, cmentarze żydowskie w Polsce, hebrajska epigrafika, początki syjonizmu oraz myśl żydowska w kręgu języka niemieckiego.

Wracając natomiast do wydarzenia,wykład rozpoczął się od wyjaśnienia, w jaki sposób Żydzi zaczęli odgrywać coraz większą rolę w radzie miasta Tarnowa. Mówca posiłkował się zdjęciami archiwalnymi przedstawiającymi m.in. spis rady miasta, jak i zestawieniem liczby jej żydowskich członków na przestrzeni całego XIX wieku. Padło nazwisko Eliasza Goldhammera, jednego z najbardziej zasłużonych dla Tarnowa przedstawicieli narodowości żydowskiej. Następnie gospodarz wydarzenia poruszył temat szkolnictwa żydowskiego na terenie Tarnowa. Wspominał  o dość skomplikowanym systemie nauczania, gdzie oprócz podstawowych rzeczy tj. rachunki, dzieci musiały uczyć się języka otoczenia (w Tarnowie język polski, ale już we Lwowie język ukraiński) oraz wzorców zachowania. To ostatnie miało na celu zapobiegać atakom otoczenia na wyróżniające się dziecko żydowskie. Prelegent wspomniał również o tym, jak na przestrzeni lat zmieniał się kierunek asymilacyjny Żydów. Do lat 50 XIX wieku ludność żydowska bardziej się germanizowała niż polonizowała. Od lat 50 tego samego wieku występowała tendencja odwrotna. Było to spowodowane m.in. nadaniem Galicji autonomii oraz większy udział Polaków w jej życiu politycznym. Na sam koniec wykładu, prowadzący podziękował za tak liczne przybycie.

I tak skończył się ten niesamowicie ciekawy event. Wszyscy, którzy różnych powodów nie mogli pojawić się na wydarzeniu, zapewne ucieszy fakt, że to jeszcze nie koniec spotkań. Sam dr hab. Leszek Hońdo zapewnił wszystkich zebranych, że następny wykład odbędzie się za miesiąc.

Jakub Sobczyk

Bibliografia:

  1. http://www.judaistyka.uj.edu.pl/leszek-hondo
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Instytut_Judaistyki_Uniwersytetu_Jagiello%C5%84skiego