Chełmoński, Malczewski, Wyspiański – wielka sztuka w Tarnowie.

 

Chełmoński, Malczewski, Wyspiański, Axentowicz, Kossak i inni – już wkrótce ich dzieła będzie można zobaczyć na nowej ekspozycji w Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wernisaż wystawy „Malarstwo polskie z XIX i początku XX wieku w zbiorach Muzeum Ziemi Tarnowskiej” odbył się w poniedziałek, 15 czerwca br. w Siedzibie Muzeum Ziemi Tarnowskiej przy Rynku 3. Wystawa będzie czynna do 11 października 2026 r.

Wystawa ukazuje bogactwo i różnorodność polskiej sztuki przełomu epok – od realizmu i romantyzmu XIX wieku po symbolizm, secesję i Młodą Polskę. Prezentowane dzieła pochodzą ze zbiorów własnych Muzeum Ziemi Tarnowskiej i tworzą wielowątkową opowieść o przemianach artystycznych, społecznych i kulturowych tamtego czasu.

Na ekspozycji znalazły się prace wybitnych twórców, m.in. Józefa Chełmońskiego, Jacka Malczewskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Teodora Axentowicza, Leona Wyczółkowskiego, Juliana Fałata, Artura Grottgera, Józefa Brandta oraz Juliusza i Wojciecha Kossaków. Ważnym kontekstem wystawy jest również postać Jana Matejki – mistrza i pedagoga, którego działalność wywarła ogromny wpływ na kolejne pokolenia polskich artystów.

– Większość z tych prac była eksponowana przy okazji dużych wystaw poza Tarnowem, m.in. na wystawie poświęconej Józefowi Chełmońskiemu prezentowanej w Muzeach Narodowych w Krakowie, Poznaniu i Warszawie. Mamy to szczęście, że dzieła znajdujące się w zbiorach Muzeum Ziemi Tarnowskiej reprezentują bardzo wysoki poziom artystyczny i są znakomitymi przykładami twórczości poszczególnych malarzy. Część obiektów była prezentowana już na pierwszej wystawie naszego muzeum w 1927 roku, a wiele trafiło do zbiorów po II wojnie światowej, m.in. z dawnych kolekcji pałacowych. Nasza kolekcja stale się rozwija dzięki zakupom i darom, a dziś po wielu latach ponownie możemy pokazać ją szerokiej publiczności – mówi Barbara Bułdys, kierownik Działu Sztuki Muzeum Ziemi Tarnowskiej.

Szczególne miejsce zajmują pejzaże, portrety, sceny rodzajowe i historyczne, a także motywy związane z kulturą ludową oraz poszukiwaniem narodowej tożsamości w okresie zaborów. W prezentowanych pracach można odnaleźć zarówno fascynację polskim krajobrazem i tradycją, jak i refleksję nad przemijaniem, historią oraz rolą artysty w zmieniającym się świecie.

Ekspozycja pokazuje również „wielogłosowość” polskiego malarstwa przełomu XIX i XX wieku – epoki napięć między tradycją a nowoczesnością, akademizmem a poszukiwaniem nowych środków wyrazu. Prezentowane dzieła nie tylko dokumentują przemiany stylistyczne, ale także odsłaniają bogactwo tematów i inspiracji, które kształtowały polską sztukę tego czasu.

– Zależało nam na pokazaniu różnorodności polskiego malarstwa przełomu XIX i XX wieku – od malarstwa historycznego i akademickiego po symbolizm, secesję oraz nurty inspirowane kulturą ludową. To sztuka poszukująca własnego języka dla polskiej tożsamości, dlatego tak często pojawiają się w niej motywy patriotyczne i ludowe. Wystawa daje również wyjątkową okazję, by zobaczyć w Tarnowie dzieła takich twórców jak Jacek Malczewski, Józef Chełmoński, Teodor Axentowicz, Leon Wyczółkowski czy Stanisław Wyspiański – mówi Anna Filar, kustosz wystawy.

Istotnym elementem wystawy są także związki prezentowanych dzieł i artystów z Tarnowem oraz regionem – obecne w biografiach twórców, historii kolekcji i podejmowanej tematyce.

Od września wystawie będą towarzyszyć zajęcia edukacyjne. W trakcie wystawy będą odbywać się również cykliczne oprowadzania kuratorskie. Pierwsze oprowadzanie kuratorskie zaplanowano na piątek, 26 czerwca o godz. 16:00. Udział w oprowadzaniu będzie bezpłatny.

Na zdjęciach:

Leon Wyczółkowski, Kwiaty w oknie, 1908, tempera, gwasz, pastel, tusz/papier (naklejony na tekturę)

Józef Chełmoński, Jezioro o zmierzchu, 1898, olej/płótno

Włodzimierz Tetmajer, Panna młoda, 1894 (?), olej/płótno

Jacek Malczewski, Autoportret, 1921, olej/płótno

 

Mirosław Biedroń, Kierownik Działu Promocji Muzeum Ziemi Tarnowskiej